Với mục tiêu tăng cường trao đổi học thuật, cập nhật công nghệ và thúc đẩy sự gắn kết giữa đào tạo với thực tiễn sản xuất, Khoa Công nghệ Nhiệt lạnh, Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh (IUH) xây dựng chương trình hội thảo chuyên đề “Công nghệ nhiệt hiện đại”, theo kế hoạch tổ chức vào ngày 11/12/2025 tại phòng X6.03. Chương trình tập trung vào các giải pháp kỹ thuật trong lĩnh vực công nghệ nhiệt, tiết kiệm năng lượng, an toàn lao động và quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn quốc tế, với sự tham gia chuyên môn của các nhà khoa học, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp.
Trong bối cảnh yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phát thải carbon và phát triển sản xuất bền vững ngày càng được chú trọng, việc nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ nhiệt tiên tiến đóng vai trò quan trọng đối với nhiều ngành công nghiệp. Từ công nghệ sấy vật liệu, chuyển đổi chất thải thành năng lượng đến quản trị an toàn và quản lý năng lượng, các giải pháp kỹ thuật hiện đại không chỉ hướng đến nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn góp phần giảm thiểu tác động đến môi trường.
Chương trình hội thảo gồm bốn chuyên đề, cung cấp những góc nhìn từ nghiên cứu khoa học, thiết kế công nghệ đến quản trị và tiêu chuẩn hóa trong hoạt động công nghiệp.
Công nghệ sấy khí động ứng dụng trong chế biến quặng molypdenit
Chuyên đề “Thiết bị sấy quặng molypdenit (MoS₂) kiểu khí động” (Pneumatic Vortex Dryer for Molybdenum Concentrate) do GS. Djourkov Todor Georgiev, chuyên gia đến từ Bulgaria, phụ trách.
Công nghệ sấy là một trong những lĩnh vực ứng dụng quan trọng của kỹ thuật nhiệt, đặc biệt đối với các quá trình xử lý vật liệu có yêu cầu kiểm soát độ ẩm, nhiệt độ và đặc tính sản phẩm. Đối với vật liệu dạng hạt hoặc bột, hệ thống sấy khí động sử dụng dòng khí làm môi trường truyền nhiệt và vận chuyển vật liệu, tạo điều kiện tăng cường tiếp xúc giữa tác nhân sấy và bề mặt vật liệu.
Chủ đề về thiết bị sấy khí động có dòng xoáy đối với tinh quặng molypdenit đặt ra những vấn đề kỹ thuật liên quan đến đặc tính vật liệu, quá trình truyền nhiệt – truyền khối, động lực học dòng khí và lựa chọn chế độ vận hành phù hợp. Đây là hướng nghiên cứu có ý nghĩa đối với việc phát triển và tối ưu hóa các thiết bị sấy công nghiệp, đồng thời mở rộng khả năng ứng dụng các kiến thức kỹ thuật nhiệt trong lĩnh vực chế biến khoáng sản.
Giải pháp phát điện từ chất thải ở quy mô nhỏ
Chuyên đề thứ hai, “Phương án điện rác công suất nhỏ” (Small-Scale Waste-to-Energy Solutions), do TS. Nguyễn Thanh Quang – Giám đốc Kỹ thuật Công ty Cổ phần Đầu tư Công nghiệp XNK Đông Dương phụ trách.
Công nghệ chuyển đổi chất thải thành năng lượng (Waste-to-Energy – WtE) là một trong những hướng tiếp cận nhằm thu hồi năng lượng từ các dòng chất thải có khả năng tận dụng, đồng thời góp phần giảm lượng chất thải cần xử lý bằng các phương pháp truyền thống.
Đối với các hệ thống quy mô nhỏ, việc lựa chọn công nghệ cần xem xét đồng thời đặc tính nguồn chất thải, giá trị nhiệt, quy mô cung cấp nguyên liệu, hiệu suất chuyển đổi năng lượng, yêu cầu kiểm soát phát thải và hiệu quả kinh tế. Các giải pháp thu hồi nhiệt và phát điện cũng đặt ra yêu cầu về thiết kế, vận hành và tích hợp thiết bị trong điều kiện thực tế.
Chuyên đề góp phần mở rộng góc nhìn về ứng dụng kỹ thuật nhiệt trong lĩnh vực xử lý chất thải, thu hồi năng lượng và phát triển các mô hình sử dụng tài nguyên hiệu quả, gắn với định hướng kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải khí nhà kính.
Phân tích tai nạn và nâng cao hiệu quả quản trị an toàn lao động
Bên cạnh các giải pháp công nghệ, công tác an toàn trong sản xuất và vận hành thiết bị công nghiệp là yếu tố không thể tách rời của quá trình phát triển bền vững.
Chuyên đề “Phân tích tai nạn trong quản trị an toàn lao động” (Accident Analysis in Occupational Safety Management) do TS. Nguyễn Ngọc Hải – nguyên Viện trưởng Viện Khoa học An toàn và Vệ sinh lao động TP. Hồ Chí Minh phụ trách.
Trong các hệ thống công nghiệp sử dụng thiết bị nhiệt, những nguy cơ liên quan đến nhiệt độ cao, áp suất, thiết bị quay, điện và môi trường làm việc luôn đòi hỏi các biện pháp kiểm soát phù hợp. Việc phân tích tai nạn không chỉ nhằm xác định diễn biến và nguyên nhân trực tiếp mà còn hướng đến nhận diện các nguyên nhân gốc rễ liên quan đến quy trình vận hành, thiết kế thiết bị, tổ chức công việc và hệ thống quản lý an toàn.
Cách tiếp cận dựa trên phân tích nguyên nhân và đánh giá rủi ro có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng các biện pháp phòng ngừa, cải thiện điều kiện lao động và nâng cao văn hóa an toàn tại doanh nghiệp. Đây cũng là nội dung thiết thực đối với sinh viên kỹ thuật khi tiếp cận môi trường sản xuất công nghiệp.
Hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn ISO 50001
Chuyên đề thứ tư, “Hiểu về các hệ thống quản lý năng lượng theo ISO 50001 – Phần 1” (Understanding Energy Management Systems According to ISO 50001 – Part 1), do TS. Lê Duyên Anh – Tổng Giám đốc BSI Việt Nam phụ trách.
Tiêu chuẩn ISO 50001:2018 cung cấp khuôn khổ quản lý giúp các tổ chức thiết lập, triển khai, duy trì và cải tiến hệ thống quản lý năng lượng (Energy Management System – EnMS), hướng đến cải thiện liên tục kết quả thực hiện năng lượng.
Việc áp dụng hệ thống quản lý năng lượng không chỉ dừng lại ở các giải pháp thay thế thiết bị hoặc đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, mà còn yêu cầu một phương pháp quản lý có hệ thống. Các nội dung quan trọng bao gồm đánh giá hiện trạng sử dụng năng lượng, xác định các khu vực sử dụng năng lượng trọng yếu, thiết lập đường cơ sở năng lượng (Energy Baseline – EnB), xây dựng chỉ số kết quả thực hiện năng lượng (Energy Performance Indicator – EnPI), theo dõi và đánh giá kết quả cải tiến.
Đối với các doanh nghiệp công nghiệp, quản lý năng lượng hiệu quả có thể góp phần giảm chi phí vận hành, nâng cao năng lực cạnh tranh và hỗ trợ thực hiện các mục tiêu giảm phát thải carbon. Việc tiếp cận các yêu cầu của ISO 50001 cũng giúp người học hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa giải pháp kỹ thuật, dữ liệu vận hành và hoạt động quản trị năng lượng tại doanh nghiệp.
Tăng cường kết nối học thuật và ứng dụng công nghệ trong đào tạo
Với bốn chuyên đề thuộc các lĩnh vực khác nhau, hội thảo “Công nghệ nhiệt hiện đại” hướng đến cách tiếp cận toàn diện đối với các hệ thống công nghiệp, kết hợp giữa phát triển công nghệ, hiệu quả năng lượng, an toàn vận hành và quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế.
Các nội dung của chương trình có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động giảng dạy và học tập trong các ngành Công nghệ kỹ thuật Nhiệt và Công nghệ kỹ thuật Năng lượng. Việc tiếp cận những vấn đề nghiên cứu và ứng dụng thực tế tạo điều kiện để sinh viên liên hệ kiến thức chuyên ngành với các yêu cầu kỹ thuật tại doanh nghiệp, đồng thời mở rộng định hướng nghiên cứu khoa học và phát triển nghề nghiệp.
Thông qua các hoạt động trao đổi chuyên môn với nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp, Khoa Công nghệ Nhiệt lạnh tiếp tục hướng đến việc nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng và tăng cường kết nối giữa Nhà trường với thực tiễn công nghiệp. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật có kiến thức chuyên môn, tư duy đổi mới và khả năng đáp ứng các yêu cầu về hiệu quả năng lượng, an toàn và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
